Rahim Agzı Kanseri
Rahim aÄŸzı kanseri, uterusun (rahim) üst kısmı ile vajinayı birbirine baÄŸlayan konik biçimli serviks (rahim aÄŸzı) bölgesinde ortaya çıkar.
Rahim aÄŸzı kanseri, HPV infeksiyonuna yanıt olarak rahim aÄŸzı duvarında anormal hücrelerin kontrolsüz bir ÅŸekilde çoÄŸalmaya baÅŸlamasıyla geliÅŸmeye baÅŸlar. Anormal rahim aÄŸzı hücreleri bir araya gelerek tümör adı verilen bir kitle oluÅŸturabilir. Benign (iyi huylu) tümörler yayılmaz ve genelde zararsızdır. Malign (kötü huylu) tümörler ise bulundukları yerden yayılarak hayati tehlike oluÅŸturan kansere dönüÅŸürler.
Rahim ağzı kanseri servikal kanser veya serviks kanseri olarak da bilinir.
Rahim ağzı kanserinin nedeni nedir?
• Hemen hemen tüm rahim aÄŸzı kanserleri, human papillomavirüs (HPV) tiplerinin birinden kaynaklanır.
• Dünya çapında yaygın bir virüs olan HPV’nin pek çok tipi belirlenmiÅŸtir; ancak rahim aÄŸzı kanseri vakalarının üçte ikisinden fazlasında yüksek riskli HPV tip 16 ve 18 saptanmıştır.
Rahim ağzı kanseri ne kadar yaygındır?
• Tüm dünyada rahim aÄŸzı kanseri kadınlarda görülen en yaygın ikinci kanser türüdür ve kadınlarda kanserden kaynaklı ölümlerde ikinci sırada yer alır.
• Tüm rahim aÄŸzı kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 80’i geliÅŸmekte olan ülkelerde meydana gelmektedir.
• Küresel olarak, her yıl yaklaşık 500,000 kadına tanı koyulmakta11 ve 300,000 kadın bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetmektedir.
Rahim ağzı kanseri nasıl teşhis edilir?
• Bir doktor muayenehanesinde ya da bir klinikte yapılabilen basit bir test olan Pap testi (Pap smear de denir) ile anormal ya da kanseröz rahim aÄŸzı hücreleri tespit edilebilir.
• Pap testi, servikal deÄŸiÅŸimleri kansere dönüÅŸmeden önce tespit edebilmektedir, 1950’lerde yaygın ÅŸekilde kullanılmaya baÅŸlamasıyla rahim aÄŸzı kanserinden kaynaklanan ölümlerin belirgin ÅŸekilde azalmasını saÄŸlayan güvenilir bir testtir. 1950-1970 yılları arasında ABD’de rahim aÄŸzı kanserinden kaynaklanan ölümler yüzde 70 oranında azalmıştır.
• ABD’de her yıl 3,5 milyon Pap testi tıbbi takip gerektiren rahim aÄŸzı anomalilerini ortaya çıkarmaktadır.
• Yine de, tüm tıbbi testler gibi, Pap testleri de kusursuz deÄŸildir. Bu testler bazen aslında var olan rahim aÄŸzı anormalliklerini ortaya çıkaramaz; ancak düzenli tarama, “yanlış negatif” sonuçların üstesinden gelmede kadınlara ve saÄŸlık hizmeti sunanlara yardımcı olabilir.
Rahim ağzı kanserinin belirtileri nelerdir?
• Rahim aÄŸzı kanserine özgü spesifik bir belirti olmadığı için, rahim aÄŸzındaki kanser öncesi oluÅŸumların ve kanserlerin etkili bir ÅŸekilde tedavi edilebilecekleri bir aÅŸamada tespit edilmesinde düzenli Pap taraması büyük önem taşır.
• Hastalık ilerledikçe, kadınlarda aÅŸağıdaki belirtilerden biri ya da birkaçı görülebilir:
• Anormal vajinal kanamalar:
• Düzenli adet dönemleri (menstrual periyodlar) arasında görülen kanamalar
• Cinsel iliÅŸki, vajinal duÅŸ ya da pelvik muayene sonrasında kanama
• Adet dönemlerinin (menstrual periyodların) öncesine göre daha uzun ve ağır geçmesi • Menopoz sonrasında kanama
• Vajinal akıntıda artış
• Pelvik aÄŸrı
• Cinsel iliÅŸki sırasında aÄŸrı
Rahim aÄŸzı kanseri ve kanser öncesi oluÅŸumları nasıl tedavi edilir?
• Kanseröz ve pre-kanseröz rahim aÄŸzı oluÅŸumlarda birçok tedavi seçeneÄŸi bulunmaktadır. Her vakada hasta ve hekim en uygun tedavi yöntemine karar verir. Ayrıca saptanan lezyonun evresi de tedavinin seçiminde önem kazanmaktadır:
• Erken evrelerde Lazer, Kriyocerrahi (oluÅŸumu dondurma), LEEP (Elektrocerrahi eksizyon yöntemi - Loop electrosurgical excision procedure: Rahim aÄŸzından lezyonlu bölgenin kesilip çıkarılması Konizasyon (koni ÅŸeklinde doku parçasının alınması) yöntemlerinden uygun görülenler uygulanabilir.
• Ä°leri evrelerde Histerektomi (kadın üreme organlarının alınması), Radyoterapi (ışın tedavisi) ve Kemoterapi (antikanser ilaçları ile tedavi) yöntemlerinden biri veya uygun olan kombinasyonları uygulanabilir.
• Rahim aÄŸzı kanserinden nasıl korunabiliriz?
• Pap testleri ile düzenli olarak taranan kadınlar rahim aÄŸzı kanserinden genellikle korunabilir. Kadınlar hekimlerle görüÅŸerek düzenli olarak Pap tarama testleri yaptırmalı ve sonuçları üzerine hekimlerine danışmalıdır.